Serbest Çalışan Bir Veri Bilimci Nasıl Olunur (bölüm 1)

Giriş

Glassdoor’a göre, uzaktan çalışmaya olan talep %360 arttı. Dünya çalışma biçimi özellikle veri bilimi ve yazılım geliştirme alanlarında köklü bir dönüşüm geçirdi. İstatistiklerin de gösterdiği üzere, pek çok profesyonel bu değişimin getirdiklerine ayak uydurmak için çaba harcıyor.

Birçok şirket, çalışanların üretken ve şirkete bağlı kalırken kişisel hayatlarına daha fazla zaman ayırabilmelerini sağlayan uzaktan çalışma modeline geçti. Aktif olarak iş arayanlar ise yalnızca kendi ülkelerinde değil, yurt dışında da geniş bir yelpazede yeni fırsatlarla karşılaştı. Esneklik ve güvene dayalı bir kazan-kazan durumu oluştuğunu söylemek mümkün.

Evden çalışmanın avantajları bu kadar görünür hale gelince, giderek daha fazla insan serbest çalışmayı denemenin zamanı gelip gelmediğini sorguluyor. Bunun bir sonucu olarak, Upwork gibi çevrimiçi serbest çalışma platformları büyük popülerlik kazandı.

Şu anda Upwork’te yaklaşık 900 veri bilimi ilanı bulunuyor. Bu haliyle bile görece yüksek bir sayı ancak bir veri bilimci olarak, yalnızca veri bilimiyle sınırlı olmayan farklı yazılım geliştirme projelerine de katılabilirsiniz. Bu da potansiyel serbest çalışanlar için daha da iyi bir tablo sunar. Alana yeniyseniz, daha fazla bilgi için veri bilimci nasıl olunur başlıklı kapsamlı rehberimize göz atabilirsiniz. 

Bir veri bilimi serbest çalışanı olarak, şirketler ve bireyler tarafından paylaşılan, başvurabileceğiniz çok çeşitli ilgi çekici proje ilanları bulacaksınız. İlanlarda genellikle ödeme ve hedeflenen bitiş tarihi belirtilir; bu da projeyi alıp almamaya karar vermeyi kolaylaştırır. Elbette, aynı anda yalnızca tek bir projede çalışmanız gerekmez. Kendi kurallarınızı koyabilir, zamanınızı dilediğiniz gibi yöneterek iş/yaşam dengenizi bozmadan en yüksek verimliliğe ulaşabilirsiniz.

Öte yandan serbest çalışmanın bazı dezavantajları da olabilir; örneğin şirket yan haklarından mahrum kalmak gibi. Bu adımı atmadan önce bunları ciddi biçimde değerlendirmekte fayda var.

Serbest Çalışan Veri Bilimci Olmanın Avantajları ve Dezavantajları

Serbest çalışırken aslında kendi markanızı oluşturursunuz. Üstlendiğiniz görevleri tamamlamanın yanı sıra markanızın gelişimini sağlamak, gelir-giderinizi planlamak ve kullanacağınız program lisanslarını seçmek gibi tüm kararları vermek de sizin sorumluluğunuzdadır.

Başarılı bir serbest çalışma düzeni çok emek gerektirir; ancak diğer istihdam seçeneklerinde olduğu gibi serbest çalışmanın da hem avantajları hem de dezavantajları vardır. 

Avantajlar

1. İnternet bağlantınız olduğu sürece her yerden çalışabilirsiniz.
2. Koşulları size uygun olan işleri siz seçersiniz.
3. İş yükünüzü ve tatillerinizi kendiniz planlayabilirsiniz; enerjiniz ve zamanınız elverdiğince çalışırsınız. Veri bilimi serbest çalışmasını yarı zamanlı yapmak isterseniz, günde yalnızca birkaç saatinizi alan işler de bulabilirsiniz.
4. Serbest çalışanlar küresel ölçekte çalıştığı için, bazen kendi ülkelerindeki yerel gelirlere kıyasla daha iyi kazanç fırsatlarından yararlanabilirler.
5. Aldığınız görevlerin çeşitliliği sayesinde serbest çalışan olarak, bir çalışan olarak yapabileceğiniz daha tekdüze işlere kıyasla farklı açılardan yetkinliklerinizi geliştirebilirsiniz. Ayrıca, aktif iş arayışında bu becerileri her gün çalıştırdığınız için araştırma ve geliştirme becerileriniz de hızla gelişebilir.

Dezavantajlar

1. Serbest çalışanların kendilerinin takip etmesi gereken belirli vergi yükümlülükleri vardır; bu da özellikle yeni başlayanlar için bunaltıcı olabilir.
2. Yan hak eksikliği. Kendi işinizi yürüteceğiniz için size olağan çalışan yan haklarını sağlayacak bir şirket olmayacaktır. Bu da sağlık sigortası gibi bazı ihtiyaçlarınızı kendiniz karşılamanız gerektiği anlamına gelir.
3. Projeler beklediğinizden uzun sürebilir veya müşterileriniz projenin erken bitmesini isteyebilir. Bu, uzun vadede uyum yeteneğinizi geliştirse de kısa vadede iş hayatınızda istikrarsızlık hissi yaratabilir.
4. İyi müşterilerle de karşılaşacaksınız, sorun çıkarabilecek müşterilerle de çalışacaksınız. Durum ne olursa olsun, müşterinizi memnun etmeniz gerekir. Serbest platformlarda verdikleri puanlar ve paylaşabilecekleri kamuya açık yorumlar, gelecekte diğer kurumlar tarafından işe alınma olasılığınızı önemli ölçüde etkileyebilir.
5. Zaman dilimleri. Bazı durumlarda, müşterinizin bulunduğu ülkenin saat dilimine uyum sağlamanız gerekebilir; bu da özel hayatınızı aksatabilir.
6. Çoğu zaman yanınızda birlikte çalıştığınız bir meslektaşınız olmayacaktır; bu da zaman zaman kendinizi yalnız hissetmenize yol açabilir. Ruh hâlinize ve sosyal ihtiyaçlarınıza dikkat etmek önemlidir; aksi takdirde motivasyonunuzun ve sağlığınızın yavaş yavaş gerilediğini fark edebilirsiniz.
7. Müşterilerin, ödeme de dâhil olmak üzere başlangıçta üzerinde anlaşılan koşullara uymadığı durumlarla karşılaşma riski her zaman vardır. Bu genelde düşük bir olasılıktır; ancak adil biçimde muamele gördüğünüzden emin olmak için bunu akılda tutmalı ve gerekli önlemleri almalısınız.

Bir Veri Bilimi Serbest Çalışanının Becerileri

Serbest çalışan olarak hem sosyal hem teknik becerilerin iyi bir karışımına ihtiyacınız olacak. Teknik bilginiz elbette çok önemli bir rol oynar; fakat sosyal becerileriniz, dil hâkimiyetiniz ve temel muhasebe bilginiz gibi diğer unsurlar da kritik önemdedir.

Teknik Beceriler

Teknik Yetenekler

Veri bilimi becerilerinin çoğu bilgisayar bilimi, BT, matematik ve istatistik altyapısından gelir. Ancak yalnızca bu alanlarla sınırlı değildir; farklı mühendislik kariyer yollarından da kazanılabilir. Her veri bilimcinin sahip olması gereken temel beceriler şunlardır:

1. Programlama ve paketler
2. Veri görselleştirme
3. Makine öğrenmesi
4. Olasılık ve istatistik
5. Lineer cebir
6. Veri hazırlama

Dil Becerileri

Yeterli dil becerileri iyi iletişimin temelidir. Serbest çalışan olarak düzenli biçimde farklı ülkelerde bulunan müşterilerle çalışacaksınız. Herhangi bir serbest çalışma platformundaki ilanlara göz atarsanız, çoğunun hatta neredeyse tamamının İngilizce olduğunu görürsünüz. 

Verilen işleri anlamaya ve müşterilere yazılı olarak yanıt vermeye yetecek düzeyde İngilizce bilmeniz yardımcı olur. Ancak bir noktadan sonra sınırlı bir İngilizce yeterliliği yeterli gelmeyebilir. Orta ve büyük projelerde genellikle proje öncesinde, sırasında ve sonrasında görüntülü görüşmeler yapmanız gerekir. İşe alım sürecinde, akıcı iletişim kurabildikleri adaylara öncelik verilir. Bu nedenle, İngilizce ana diliniz değilse bu becerinizi geliştirmeniz büyük avantaj sağlayabilir.

Muhasebe

Serbest çalışanlar, ikamet ettikleri ülkeye bağlı olarak vergi ve platform ücretleri öderler. İşiniz büyüdükçe ödemeniz gereken vergi türleri değişebilir. Yasal düzenlemelere uymamak hukuki sorunlara yol açabileceğinden, iyi bir muhasebe bilgisine sahip olmak ve vergi mevzuatındaki değişiklikleri takip etmek hayati önem taşır.

Sosyal Beceriler 

‘Sosyal beceriler’ olarak değerlendirilen yetenekler, bir müşterinin güvenini kazanmanın anahtarı olabilir. Başarılı bir serbest çalışan olmak için ustalaşmanız gerekenler şunlardır:

İletişim

Tüm iyi serbest çalışanların ortak paydası, kendilerine özgü iletişim kurma biçimleridir. Bir işi kabul etmeden önce, serbest çalışan ile müşterinin karşılıklı talep ve ihtiyaçları anladığından emin olmak önemlidir. Başlangıçtan itibaren belirsizlik veya yanlış anlaşılmaları önlemek için her iki tarafın da net biçimde iletişim kurması gerekir.

Pazarlık

Pazarlık yapmayı öğrenmek deneyim gerektirir. Pazarlık bazen hassas bir konu olabilir ve her zaman saygı çerçevesinde yürütülmelidir. Serbest çalışanlar bunu ancak pratikle öğrenebilir. İhtiyaç ve beklentilerinizi fazla sert olmadan ortaya koymak önemlidir; hatalar olursa da onlardan ders çıkarmak hayati değer taşır. Hedeflenen sonuç, her iki taraf için de adil sözleşme maddeleri olmalıdır.

Duygusal Zekâ

Müşterilerin bir sorunla karşılaştıklarında nasıl hissedeceklerini öngörebilmek, önerebileceğiniz çözümleri ve bunları nasıl sunacağınızı planlamanıza yardımcı olur. Farklı nedenlerle müşterinizin düşüncelerini ifade edemediği durumlar da olabilir. Böyle durumlarda serbest çalışanın empatisi, müşterinin anlaşıldığını ve güvende olduğunu hissetmesini sağlayabilir.

Soyutlama

Soyutlama, mühendisler ve bilim insanları tarafından yaygın kullanılan bir beceridir; karmaşık bir problemi düşünerek onu birkaç üst düzey basit bileşene ayırmayı içerir. Ardından yalnızca bu daha basit bileşenlere odaklanarak karmaşık sorunlara yaklaşmak kolaylaşır. 

Müşteriler serbest çalışan kadar teknik bilgiye sahip olmayabilir; olsalar bile yapılan işin her adımını tam olarak anlamakta zorlanabilirler. Bu nedenle serbest çalışanların, yaklaşımlarının ve projelerinin mimarisinin net bir özetini sunabilmeleri gerekir; işte bu noktada soyutlama devreye girer. Müşteriler sürece dair açık bir genel bakış aldıklarında bunu takdir eder; bu da iki taraf arasında güçlü bir köprü kurulmasına yardımcı olur. 

Serbest Veri Bilimi İşleri Bulmak İçin Önde Gelen Platformlar 

Serbest çalışma siteleri, iş verenlerle serbest çalışanların etkileşimi için bir platform sağlar. Bu platformlar, aramayı becerilerinize uyacak şekilde filtrelemenize imkân verir. Bir projenin tüm aşamaları, nihai ödeme dâhil olmak üzere bu platformlarda gerçekleşir; bu da onları profesyoneller için çok kullanışlı ve güvenilir araçlar haline getirir. Veri bilimi işleri için güncel başlıca platformlar aşağıda listelenmiştir.

Upwork

Upwork’ün veri bilimi sayfasında gösterildiği üzere bu platformda yaklaşık 900 açık veri bilimi ilanı bulunmaktadır. Upwork’te ilanlar genellikle oldukça hızlı sonuçlanır. Pazarlıklar birkaç dakikadan bir haftaya kadar sürebilir. Bu da her hafta başvurabileceğiniz yaklaşık bin veri bilimi işi olabileceği anlamına gelir.

Toptal

Diğer serbest çalışma platformlarından farklı olarak Toptal, tüm serbest çalışan adaylarıyla sıkı bir teknik mülakat yapar. Bu mülakatın sonucunda başvuranların yalnızca en iyi %3’ü kabul edilir. Bu da platformda yalnızca en başarılı ve profesyonel serbest çalışanların iş yapabilmesini sağlar.

Fiverr

Fiverr’ı farklı kılan, bu platformda genellikle serbest çalışanların temel, standart ve premium paketlerde gerçekleştirebilecekleri belirli işleri kendilerinin sunmasıdır. Bunun sonucu olarak, serbest çalışan tam olarak hangi görevi ne kadar sürede ve hangi ücretle yapacağını belirleyebildiği için iş dinamikleri diğer platformlara kıyasla kimi yönlerden daha istikrarlıdır.

Sonuç 

Serbest çalışan veri bilimci olarak yolculuğunuza başlamak zorlayıcı olabilir; ancak kendi patronunuz olmanın getirdiği bağımsızlıktan keyif aldığınız, tatmin edici bir veri bilimi kariyerine dönüşebilir.  2. bölümde, veri bilimci olmanın ayrıntılı bir yol haritasını, ek faydalı ipuçlarını ve sık sorulan soruların yanıtlarını paylaşacağız.  Bu arada, Data Scientist Career Track programımıza kaydolarak yolculuğunuza bugün başlayabilirsiniz.