1. Maak dataverhalen met een duidelijke boodschap
Subtiele verschillen in ontwerp kunnen de interpretatie van een datavisualisatie door het publiek sterk beïnvloeden. Die keuzes zitten bijvoorbeeld in kleurgebruik, titel en annotaties.
Een indringend voorbeeld is Simon Scarr’s Iraq Bloody Toll, dat de dodentol van de Amerikaanse militaire interventie in Irak benadrukt. De neerwaartse staafdiagram in rood roept sterk het beeld op van het bloedbad in Irak, waardoor de visuele metafoor goed blijft hangen. Interessant genoeg verandert een simpele heroriëntatie en kleuraanpassing de boodschap volledig.
Figuur 1: Iraq’s Bloody Toll door Simon Scarr [Bron]Datavertellers moeten deze kracht bewust en verantwoordelijk inzetten om hun argumenten over te brengen. Bij het vertellen van een ogenschijnlijk objectief dataverhaal is het belangrijk te letten op details in grafieken die vooringenomenheid kunnen versterken. Zo moeten assen bijvoorbeeld bij nul beginnen om misleidende correlaties te voorkomen.
Figuur 2. Dezelfde datapunten kunnen totaal verschillende resultaten suggereren [Bron]2. Positioneer elementen in een dataverhaal doordacht
Het Gutenberg-principe stelt dat de ogen van een gebruiker bij het lezen van content een Z-vormig pad volgen van linksboven naar rechtsonder.
Figuur 3. Het Gutenberg-principe [Bron]Toegepast op dataverhalen laat dit principe zien dat de belangrijkste informatie linksboven hoort te staan. Meer gedetailleerde informatie werk je uit richting de onderkant van de grafiek. Een call-to-action kan ook worden opgenomen rechtsonder in de grafiek, waar het einde van het kijkpad ligt.
3. Begrijp je publiek met behulp van ontwerpprincipes
Ontwerpprincipes kun je gebruiken om de ervaring van je publiek met dataverhalen te begrijpen. In het boek Design of Everyday Things stelt auteur Don Norman dat eindgebruikers alle objecten verwerken op drie emotionele niveaus–visceraal, gedragsmatig en reflectief.
-
Het viscerale niveau: Binnen de eerste seconde dat ze een grafiek zien, beoordelen gebruikers die op uiterlijk. Dat is het viscerale verwerkingsniveau, dat verwijst naar de diepgewortelde en automatische eigenschappen van menselijke emoties. Het uiterlijk van een grafiek is dus cruciaal om de aandacht van het publiek vast te houden.
-
Het gedragsniveau: Vervolgens beoordelen gebruikers een visualisatie op bruikbaarheid, oftewel het gedragsmatige verwerkingsniveau. Met andere woorden: het publiek moet met de visualisatie het punt van de auteur kunnen zien.
-
Het reflectieve niveau: Na interactie met de visualisatie kijken gebruikers terug op hun ervaring. Zo zal een gebruiker een datadashboard waarschijnlijk opnieuw gebruiken als de ervaring achteraf als prettig wordt beoordeeld.
Meer tips voor dataverhalen
Dit artikel liet zien hoe datateams dataverhalen kunnen versterken met doordacht ontwerp. In het tweede deel van de blogpost geven we meer praktische tips om uitstekende dataverhalen te presenteren.
