Tableau'da Dört Bölge (Quadrant) Analizi

Keşifsel veri analizi (EDA), herhangi bir veri bilimi projesinin bel kemiğidir. Herhangi bir makine öğrenimi algoritmasıyla model kurmaya ve veri kümesini eğitmeye geçmeden önce, veri kümesinin içinde ne olduğunu genel hatlarıyla görmek için mutlaka keşfedilmesi gerekir.

Ünlü Superstore veri kümesini ele alalım. Bu veri, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bir Superstore’a aittir ve ürünler, satışlar, kârlar vb. hakkında bilgiler içerir; bu sayede bu kurgusal şirket içinde iyileştirmeye açık kilit alanları belirleyebilirsiniz. İlk adım veri kümesini içe aktarmak ve keşfetmektir. Veriyi buradan indirebilirsiniz.

EDA için Python

Veri kümesini içe aktarmak ve keşfetmek için Python kullanalım. Python’da verileri nasıl görüntüleyip temizleyeceğiniz hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz DataCamp’in Python’da Veri Temizleme kursunu alın.

import pandas as pd  
import numpy as np
superstore_data = pd.read_excel('Sample-Superstore .xls',header = 3)  
superstore_data.head()Altyapı:

Dataframe, veri kümesindeki farklı öznitelikleri içeren ilk beş satırı gösterir. Ayrıca eksik değer olup olmadığını ve farklı sütunları da görebiliriz:

superstore_data.info()Altyapı:

Yukarıdaki bilgiler, null değer olmadığını ve toplamda 9994 kayıt bulunduğunu gösteriyor. Görselleştirme de EDA’nın önemli bir parçasıdır; çünkü daha iyi bir bakış açısı sunar. Satış ve Kâr arasında bir saçılma grafiği oluşturabiliriz; peki mevcut saçılma grafiğini bize daha fazla bilgi verecek şekilde daha da değiştirmeye bir yol var mı? Bu tür görselleştirmelerden biri de Dört Bölge Grafiğidir. Bir sonraki bölümlerde bunu daha iyi anlayalım ve kendi grafiğimizi oluşturalım.

Dört Bölge (Quadrant) Analizi Grafiği

Veri Bilimi ekosisteminin bir parçasıysanız, muhtemelen Gartner’ın Magic Quadrant’ından (MQ) haberdarsınızdır. Bu MQ’lar, birçok teknoloji şirketinin pazar araştırması ve analizini içeren bir dizi rapordur. Hatta bu alandaki en çok beklenen ve ilgi gören raporlardan biridir. İşte Tableau ve PowerBI’ın öncü olduğunu gösteren 2019 Magic Quadrant raporu (Analitik ve İş Zekâsı Platformları için).

Teknik olarak dört bölge grafiği, dört eşit bölüme (quadrant) ayrılmış bir saçılma grafiğidir; adı da buradan gelir. Dört Bölge Analizi grafiği, verileri ayrı bölgelere ayırarak belirli özelliklere göre hangi veri noktalarının birbirine benzediğini veya benzemediğini kolayca görmenizi sağlar.

Tableau’da Dört Bölge Grafikleri Oluşturma

Tableau, günümüzde sektörde yaygın olarak kullanılan harika bir veri analitiği ve görselleştirme aracıdır. Tableau’nun kullanım kolaylığı sürükle-bırak arayüzünden gelir. Bu sayede pek çok grafiği çok kolay ve sezgisel bir şekilde oluşturabilirsiniz; dört bölge grafikleri de bunlardan biridir.

Ön koşullar

Bu eğitim, Tableau’ya, özelliklerine ve analiz için nasıl kullanıldığına dair belli bir aşinalık gerektirir. Tam bir başlangıç seviyesindeyseniz, Tableau’ya mükemmel bir giriş niteliğindeki aşağıdaki makaleyi okumanız önerilir:

Tableau ile Veri Görselleştirme

Tableau Ortamı

Bu eğitimde, Tableau’nun tamamen ücretsiz bir sürümü olan Tableau Public ile çalışacağız. Tableau Public sürümünü resmî web sitesinden indirin. Kurulum talimatlarını izleyin ve Tableau simgesine tıkladığınızda aşağıdaki ekran geliyorsa hazırsınız demektir.

Veri Kaynağına Bağlanma

Daha önce bahsedilen aynı Superstore veri kümesini kullanacağız. Veri kümesini indirmediyseniz, burada bulabilirsiniz.

• Veriyi bilgisayardan Tableau çalışma alanına içe aktarın.
• Sheets sekmesi altında Orders, People ve Returns olmak üzere üç sayfa görünür. Ancak biz sadece Orders verisine odaklanacağız. Orders sayfasına çift tıklayın; bir e-tablo gibi açılır.
• İlk üç veri satırının biraz farklı göründüğünü ve istenen formatta olmadığını gözlemleriz. Bunu düzeltmek için, yine Sheets sekmesinde bulunan Data Interpreter’ı kullanacağız. Buna tıkladığınızda düzgün biçimlendirilmiş bir sayfa elde ederiz.

Saçılma Grafiği Oluşturma

Diyelim ki İndirim’in Superstore’un Kârı ile nasıl ilişkili olduğunu ve hangi ürünlerin diğerlerinden daha kârlı olduğunu görmek istiyoruz. İlk adım, İndirim ve Kâr Oranı arasında basit bir saçılma grafiği oluşturmaktır. Profit Ratio, tek başına Kâr alanından daha iyi bir fikir verir ve orijinal veritabanında bulunmadığı için bunu oluşturacağız.

• Yeni bir çalışma sayfası açın ve aşağıda belirtilen formülü kullanarak Profit Ratio adlı yeni bir hesaplanmış alan oluşturun.

  sum([Profit])/sum([Sales])Altyapı:

• Discount öğesini Columns’a ve Profit Ratio öğesini Rows’a sürükleyin. Son olarak Sub Category alanını Colors rafına sürükleyin. Discount ölçümünü Sum yerine Average’a çevirin. Farklı ürünlere göre renklendirilmiş bir saçılma grafiği elde edersiniz.

Parametreler Oluşturma

Artık temel bir saçılma grafiğimiz olduğuna göre, dört bölgelerin hesaplanacağı temeli oluşturacak iki parametreyi oluşturma zamanı geldi. Bizim durumumuzda, sırasıyla İndirim ve Kâr Oranı alanlarından türetilecek bir Discount Parameter ve bir Profit Ratio Parameter oluşturacağız.

Discount Parameter

Discount alanına tıklayın > Create > Parameter ve aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi değerleri doldurun. Geçerli Değeri seçtiğiniz bir veri noktasına ayarlayın (bu örnekte 0,2).

Profit Ratio Parameter

Aynı adımları Profit Ratio alanını kullanarak uygulayın.

Artık çalışma sayfasında Parameters adlı yeni bir başlık görünür ve hesapladığımız iki parametre burada listelenir.

Başvuru (Referans) Çizgileri Ekleme

Tableau’da Referans çizgisi, bir grafikte başvuru noktasını temsil eden basit bir dikey veya yatay çizgidir. Örneğin, bir Satış grafiğine çizilen bir referans çizgisi, yüksek ve düşük satış noktalarını kolayca ayırt edebilir. Her eksen için birer tane olmak üzere iki referans çizgisi oluşturacağız.

• Profit Ratio axis (y) üzerinde sağ tıklayın ve Add Reference Line seçin.
• Referans çizgisi değerini Profit Ratio Parametresine ayarlayın.
• Diğer alanları varsayılan değerlerinde bırakın ve OK tıklayın.
• Avg Discount ekseni (x) üzerinde sağ tıklayın ve Add Reference Line seçin.
• Referans çizgisi değerini Avg Discount Parametresine ayarlayın.
• Diğer alanları varsayılan değerlerinde bırakın ve OK tıklayın.

Her Bölgeye Renk Atama

Artık dört bölgemiz var; ancak her bölgedeki veri noktaları rastgele renklendirildiği için hangi veri noktasının hangi bölgeye düştüğünü görselleştirmemize yardımcı olmuyor. Veri noktalarına, bulundukları bölgeye göre renk atayan basit bir hesaplama yazabiliriz; örneğin, UPPER RIGHT, UPPER LEFT, BOTTOM RIGHT veya BOTTOM LEFT.

• Analysis > Create calculated field tıklayın ve alanı Quadrant Color olarak adlandırın.

• Aşağıda belirtilen formülü girin:

  IF AVG([Discount]) >= [Discount Parameter]  
  AND [Profit Ratio] > [Profit Ratio Parameter] THEN 'UPPER RIGHT'  
  ELSEIF AVG([Discount]) < [Discount Parameter]   
  AND [Profit Ratio] > [Profit Ratio Parameter] THEN 'UPPER LEFT'  
  ELSEIF AVG([Discount]) >[Discount Parameter]   
  AND [Profit Ratio] < [Profit Ratio Parameter] THEN 'BOTTOM RIGHT'  
  ELSE 'BOTTOM LEFT'  
  ENDAltyapı:

  Altyapı:

• Veri noktaları şu anda Sub-category’ye göre renklendirilmiş durumda. Ancak biz bunları bulundukları bölgelere göre renklendirmek istiyoruz. Sub-Category alanını Detail kartına, Quadrant Color alanını da renk alanına sürükleyin. Bir anda tüm veri noktaları, düştükleri bölgeye göre renklendirilir. Dolu daireler elde etmek için Shape değerini daire olarak değiştirin ve boyut ile araç ipucu (tooltip) tercihlerinizi buna göre ayarlayın.

Böylece, bir Amerikan Superstore’unun İndirim ve Kâr Oranı için bir Dört Bölge Analizi elde etmiş olduk. Grafikten, Bottom Right bölgesinde yer alan ürünlerin en az kâr getiren ürünler, Upper Left bölgesindekilerin ise en kârlı ürünler olduğu oldukça açık.

Dinamik Dört Bölge Grafiği Oluşturma

Yukarıdaki grafikteki bölgeler sabittir ve yalnızca bağlı Referans çizgilerinin değerlerini değiştirdiğimizde değiştirilebilir. Peki ürünlerin gerçek zamanlı olarak bölgelerini nasıl değiştirdiğini görmek için farklı eşiklerle denemeler yapmak istersek? Bu mümkündür ve dinamik dört bölge grafiği olarak adlandırılır; Actions ile gerçekleştirilir.

Actions

Actions, Tableau’da veriye etkileşim katmamızı sağlayan bir özelliktir. Bu sayede görselleştirmeyle seçim yaparak, tıklayarak veya üzerine gelerek etkileşime geçebiliriz. Actions, bir görselleştirmede aşağıdaki görevleri gerçekleştirebilir:

Şimdi şu adımlarla bir çalışma sayfası eylemi (worksheet action) kuralım:

• Worksheet>Actions menüsüne gidin ve Change Parameter eylemi ekleyin. Çünkü parametreleri buna göre değiştiren bir eylem oluşturmak istiyoruz.

• Ardından eylemi Update Discount Parameter olarak adlandırın ve ilgili Target Parameter ve Value alanlarını seçin; bu durumda sırasıyla Discount Parameter ve AVG(Discount) olacaktır.

• Benzer şekilde, Update Profit Ratio Parameter adlı bir eylem daha oluşturun.

Artık bir veri noktasına tıkladığınızda, o nokta dört bölgenin merkezi olur. Böylece elinizde dinamik bir Dört Bölge grafiği olur ve Kâr Oranı ile İndirim değerlerini değiştirmenin ürünlerin bölgedeki konumlarını nasıl etkilediğini kolayca görebilirsiniz.

Sonuç

Bu yazıda bir saçılma grafiğini etkileşimli bir Dört Bölge Grafiği’ne nasıl dönüştüreceğimizi öğrendik. Dört bölge grafiğiyle çalışırken, veriye genel bir bakışa sahip olmak ve nesnelerin ne kadar benzer veya farklı olduğunu anlamak genellikle yardımcı olur. Buradan, önümüzdeki aylar için satış tahmini yapmak ve veri kümesinde satışları gerçekten etkileyen önemli özellikleri belirlemek üzere normal veri analizine R veya Python ile devam edebilirsiniz.