Ana içeriğe geç

Nokta-Eğim Formu: Bir Doğrunun Denklemi Nasıl Bulunur

Nokta-eğim formunun temellerini keşfedin. Bunu çeşitli matematiksel bağlamlarda nasıl uygulayacağınızı öğrenin. Anlayışınızı pekiştirmek için pratik örnekleri ve araçları inceleyin.
· 9 dk. oku

Yapay Zeka ile Keşfedin

Nokta-eğim formu, bilinen bir noktadan ve eğiminden bir doğruyu tanımlayan bir denklemdir: y - y1 = m(x - x1).

Çoğumuz önce eğim-kesim formunu öğreniriz, bu yüzden doğruyu yazmanın tek yolu olduğunu düşünürüz. Ancak bu yaklaşım y-kesimini gerektirir ve gerçek hayatta çoğu zaman elinizde bu bilgi olmaz. Genellikle elinizde bir nokta ve değişim oranı olur; örneğin 5 birimde 40 $ maliyet ve her ek birim için 3 $.

Nokta-eğim formu bu adıma ihtiyaç duymaz. Noktanızı ve eğimi formüle yerleştirirsiniz ve hepsi bu. Ayrıca teğet doğruların ve doğrusal regresyonun arkasındaki tekniktir, bu nedenle tek başına üzerinde durulmaya değer bir konudur.

Bu yazıda formülü, bileşenlerini ve grafiğini, çözümlü örnekleri, gerçek hayat kullanımlarını ve eğim-kesim ile standart formla nasıl karşılaştırıldığını adım adım anlatacağım.

Keşfetmeye değer bir diğer konu da doğrusal regresyon: blog yazımız denklemler, varsayımlar, tanılamalar ve yorumlama dahil bilmeniz gereken her şeyi açıklar.

Nokta-Eğim Formu Nedir?

Bir doğru üzerinde bir noktayı ve eğimini biliyorsanız, tüm doğruyu biliyorsunuz demektir — tüm fikir bu.

Tanım ve formül

Nokta-eğim formu, tek bir nokta ve eğimden bir doğrunun denklemini yazar. İşte formül:

Nokta eğim formülü

Nokta-eğim formülü

m eğimdir, (x1, y1) bildiğiniz noktadır, x ve y değişken olarak kalır ve doğru üzerindeki her (x, y) noktası denklemi sağlar.

Formül, eğimin tanımından gelir; bu da y’deki değişimin x’deki değişime bölünmesidir. Doğru üzerindeki herhangi bir (x, y) noktasını alıp bilinen noktayla karşılaştırabilirsiniz:

Eğim hesaplaması

Eğim hesaplaması

Her iki tarafı da (x - x1) ile çarparsınız ve nokta-eğim formunu elde edersiniz. Hepsi bu.

Çarpmaya ihtiyaç vardır çünkü payda sıfır olduğundan, kesir x = x1 için tanımsızdır. Çarpılmış sürüm bu sorunu taşımaz, bu yüzden doğru üzerindeki her nokta için geçerlidir.

Hızlı bir örnek: Bir doğrunun eğimi 2 ve (3, 5) noktasından geçiyor. Değerleri yerine koymanız yeterlidir:

Nokta eğim formu hesaplama

Nokta-eğim formu hesaplama

Herhangi bir şeyi çözmenize gerek yok.

Tarihsel bağlam

Nokta-eğim formu, analitik geometriden çok sonra ortaya çıkmıştır.

Pierre de Fermat ve René Descartes 17. yüzyılda analitik geometriyi geliştirdi. Bu, cebirsel denklemlerin doğru ve eğrileri tanımlayabileceği fikridir. Ancak ikisi de nokta-eğim formunu kullanmadı.

Kalkülüs tarihine dair bir makaleye göre, Gaspard Monge bunu ilk kez 1784 tarihli bir makalede açıkça tanıttı. Bu da Descartes’ın teğet yönteminden 100 yıldan fazla sonradır.

Descartes teğet doğruları daireler kullanan daha uzun bir yöntemle buldu. Nokta-eğim formunda, eğimi bildiğiniz anda teğet doğrusunu yazarsınız. Kalkülüs dersleri hâlâ bunu bu şekilde öğretir.

Nokta-Eğim Formunu Anlamak

Formülün her parçasının tek bir görevi vardır. Birlikte nasıl çalıştıklarını ve doğrunun grafikte nasıl göründüğünü burada bulabilirsiniz.

Temel bileşenler

Sembollerin her biri şu anlama gelir:

  • m eğimdir. x’teki her bir birimlik değişim için y’deki değişimi ifade eder. Pozitif değer doğruyun yukarı gittiğini, negatif değer aşağı gittiğini gösterir

  • x1 bildiğiniz noktanın x-koordinatıdır

  • y1 aynı noktanın y-koordinatıdır

  • x ve y değişkenlerdir. Doğru üzerindeki diğer tüm noktaları temsil ederler

Eksi işaretleri yeni başlayanların sık yaptığı bir hatadır. Noktanız (3, 5) ise, x - 3 ve y - 5 yazarsınız. Bir koordinat negatifse, çift negatif oluşur. (-2, 4) noktası için denklem şöyle başlar:

Negatif x-koordinatlı nokta-eğim formu

Negatif x-koordinatlı nokta-eğim formu

Şuna sadeleşir:

Sadeleştirilmiş denklem

Sadeleştirilmiş denklem

Doğru üzerindeki herhangi bir noktayı kullanabilirsiniz. Farklı noktalar farklı denklemler verir, ancak aynı doğruyu tanımlarlar. Önceki doğru (4, 7) noktasından da geçer, dolayısıyla bu da çalışır:

İkinci bir noktayla nokta-eğim formu

İkinci bir noktayla nokta-eğim formu

Ancak bir sınırlama vardır. Düşey bir doğrunun eğimi tanımsızdır, bu yüzden nokta-eğim formu onu tanımlayamaz. Bunun yerine x = x1 yazarsınız.

Görsel gösterim

Bir grafikte, (x1, y1) başlangıç noktanızdır. Eğim, ondan nasıl ilerleyeceğinizi söyler.

Eğim “yükselme/birim ilerleme”dir. Eğim 2, 2/1’dir; yani her 1 birim sağa için 2 birim yukarı. y - 5 = 2(x - 3) denklemini şöyle çizersiniz:

  1. (3, 5) noktasını işaretleyin.

  2. 1 birim sağa ve 2 birim yukarı giderek (4, 7) noktasına ulaşın.

  3. İki noktadan bir doğru geçirin ve her iki yöne uzatın.

Tersi yönde de hareket edebilirsiniz. 1 birim sola ve 2 birim aşağı giderek (2, 3) noktasına ulaşın. Aynı doğru üzerindedir.

y - 5 = 2(x - 3) grafiği

y - 5 = 2(x - 3) grafiği

Denklemden nokta ve eğimi okuyabildiğinizde, ek cebire gerek kalmadan doğruyu eskizleyebilirsiniz.

Ayrıntılı Örnekler ve Kullanım Alanları

Nokta-eğim formu, sayılarla en iyi anlaşılır. İşte üç problem ve ardından birkaç gerçek hayat senaryosu.

Örnek problemler

Problem 1: Eğim ve bir nokta

Bir doğrunun eğimi -3 ve (2, -1) noktasından geçiyor. Denklemini nokta-eğim formunda yazın, sonra eğim-kesim formuna çevirin.

Adım 1: Değerleri belirleyin: m = -3, x1 = 2 ve y1 = -1.

Adım 2: Bunları denkleme yerleştirin. İki eksi işaretinin artı yaptığını unutmayın.

Örnek 1 (1)

Örnek 1 (1)

Adım 3: Denklemi dönüştürün. Eğimle parantezi dağıtın, sonra her iki taraftan 1 çıkarın.

Örnek 1 (2)

Örnek 1 (2)

Problem 2: İki nokta

Bir doğru (1, 2) ve (4, 11) noktalarından geçiyor. Denklemini bulun.

Adım 1: Eğimi hesaplayın. y’deki değişimi x’deki değişime bölün.

Örnek 1 (3)

Örnek 2 (1)

Adım 2: Bir nokta seçin. Her iki nokta da olur, ben (1, 2)’yi kullanacağım.

Örnek 2 (2)

Örnek 2 (2)

Adım 3: Sonucu kontrol edin. Diğer noktayı, (4, 11)’i yerine koyun.

Örnek 2 (3)

Örnek 2 (3)

Her iki taraf da 9’a eşit, dolayısıyla denklem doğrudur.

Nokta olarak (4, 11)’i seçerseniz y - 11 = 3(x - 4) elde edersiniz. Her iki sürüm de y = 3x - 1’e sadeleşir.

Problem 3: Paralel ve dik doğrular

(4, 3) noktasından geçen ve y = 2x + 1’e paralel doğruyu bulun. Ardından aynı noktadan geçen ve buna dik olan doğruyu bulun.

Paralel doğruların eğimi aynıdır, dolayısıyla m = 2.

Örnek 3 (1)

Örnek 3 (1)

Dik doğruların eğimleri negatif karşılıklıdır, dolayısıyla m = -1/2.

Örnek 3 (2)

Örnek 3 (2)

Her iki doğru için de y-kesimine ihtiyacınız yok.

Gerçek hayat uygulamaları

Nokta-eğim formu, tek bir veri noktasını ve sabit bir değişim oranını bildiğiniz her durumda uygulanabilir.

Diyelim ki bir taksi yolculuğu 6 mil sonra 18 $ tutuyor ve mil başına ücret 2 $. x mil, y ise maliyet ise, denklem şöyledir:

Gerçek hayat uygulamaları (1)

Gerçek hayat uygulamaları (1)

10 millik bir yolculuğun maliyetini tahmin etmek için x = 10 yazmanız yeterlidir:

Gerçek hayat uygulamaları (2)

Gerçek hayat uygulamaları (2)

Ücret 26 $’dır.

İkinci bir durum: 4 hafta sonra 200 $ biriktirdiniz ve her hafta 25 $ ekliyorsunuz. x hafta sonraki bakiye şöyledir:

Gerçek hayat uygulamaları (3)

Gerçek hayat uygulamaları (3)

10 hafta sonra 350 $’ınız olur.

Nokta-Eğim Formuna Alternatifler

Nokta-eğim formu bir doğruyu yazmanın tek yolu değildir. Eğim-kesim formu ve standart form diğer ikisidir ve her biri farklı bir durumda en iyisidir.

Eğim-kesim formu

Eğim-kesim formu y = mx + b şeklindedir; burada m eğim, b y-kesimidir. Her iki değeri de denklemden okuyabilirsiniz; bu da bir doğruyu çizerken yaygın tercih olmasını sağlar. Ancak y-kesimi gerektirir ve çoğu zaman elinizde farklı bir nokta olur.

İki form benzerdir. Eğim-kesim formu, nokta-eğim formunun (0, b) noktasıyla yazılmış halidir:

Eğim-kesim formu

Eğim-kesim formu

Nokta-eğim formundan dönüştürmek için eğimi dağıtın ve y1’i sağ tarafa taşıyın. Y-kesimi şudur:

Eğim-kesim formu (2)

Eğim-kesim formu (2)

y - 5 = 2(x - 3) için bu, b = 5 - 2(3) = -1 verir, dolayısıyla y = 2x - 1.

Standart form

Standart form Ax + By = C’dir. A, B ve C değerleri genellikle tam sayıdır ve A negatiftir tercih edilmez.

Diğer iki formun aksine, düşey doğruları tanımlayabilir. B = 0 ise x = C/A elde edersiniz. Ayrıca denklem sistemleri için yaygın formattır. Ancak eğim görünür değildir ve -A/B olarak hesaplanır.

Nokta-eğim formundan dönüştürmek için eğimi dağıtın ve x terimini sol tarafa taşıyın. y - 5 = 2(x - 3) için:

Standart form

Standart form

Son adımda, A’yı pozitif yapmak için her iki tarafı da -1 ile çarptım.

Üç formun karşılaştırması şöyledir:

 DenklemEn iyi kullanımSınırlama
Nokta-eğimy − y₁ = m(x − x₁)Bilinen bir nokta ve eğimden doğrularDüşey doğruları tanımlayamaz
Eğim-kesimy = mx + bGrafikler ve y-kesim değerleriDüşey doğruları tanımlayamaz
StandartAx + By = CDüşey doğrular ve denklem sistemleriEğim görünür değildir

Nokta-eğim formunun eğim-kesim ve standart formla karşılaştırması

Nokta-Eğim Formunun Pratik Uygulamaları

Nokta-eğim formu, değişim oranının bilindiği her yerde sıklıkla karşımıza çıkar. İşte dört alan:

  • Kalkülüs: Bir fonksiyonun x = a noktasındaki teğet doğrusu y - f(a) = f'(a)(x - a)’dır. f(x) = x^2 için x = 3’te nokta (3, 9) ve eğim 6’dır, dolayısıyla doğru y - 9 = 6(x - 3) olur

  • Doğrusal regresyon: Kesişimli en küçük kareler doğrusu daima ortalamalar noktasından geçer, bu yüzden y - y_bar = m(x - x_bar) şeklinde yazabilirsiniz

  • Fizik: Sabit hız altındaki konum aynı deseni izler. Bir cisim t1 anında s1 konumundaysa ve v hızıyla hareket ediyorsa, s - s1 = v(t - t1)

  • İş projeksiyonları: Bilinen bir maliyet veya gelir rakamı ile sabit bir değişim oranı, diğer dönemler için hızlı bir doğrusal tahmin sağlar

Sonuç

Nokta-eğim formu, bir nokta ve eğimden bir doğrunun denklemini kurar. Formül y - y1 = m(x - x1)’dir ve doğru üzerindeki herhangi bir nokta işe yarar.

Bunu birkaç adımda eğim-kesim veya standart forma dönüştürebilirsiniz; bu nedenle y-kesiminiz olmadığında iyi bir başlangıç noktasıdır. Ayrıca teğet doğrular ve doğrusal regresyonda sıkça görülür.

Daha ileri gitmek için Python'da statsmodels ile Regresyona Giriş kursumuzu deneyin. Doğruların ve denklem sistemlerinin arkasındaki matematiği anlamak isterseniz, R ile Veri Bilimi için Lineer Cebir kursumuz size bir hafta sonunda uygulamalı bilgi kazandırır.

Dario Radečić

Yazar

Dario Radečić

Hırvatistan merkezli Kıdemli Veri Bilimci. 700’ün üzerinde yayımlanmış makaleyle 10 M+ görüntüleme elde eden, önde gelen bir teknoloji yazarı. TPOT ile Makine Öğrenimi Otomasyonu kitabının yazarı.

SSS

Bir doğrunun nokta-eğim formu nedir?

Nokta-eğim formu, bilinen bir nokta ve eğiminden bir doğruyu tanımlayan bir denklemdir. Formül y - y_1 = m(x - x_1)’dir; burada m eğim, (x_1, y_1) ise noktadır. Doğru üzerindeki herhangi bir nokta aynı doğruyu verir.

Nokta-eğim formu, eğim-kesim formuna nasıl dönüştürülür?

Eğimi parantezlere dağıtın, ardından y_1’i sağ tarafa taşıyın. Sonuç y = mx + b olur; burada b = y_1 - mx_1. y - 5 = 2(x - 3) için y = 2x - 1 elde edilir.

Nokta-eğim formuna bazı örnekler nelerdir?

Eğimi 2 olan ve (3, 5) noktasından geçen bir doğru y - 5 = 2(x - 3)’tür. Eğimi -3 olan ve (2, -1) noktasından geçen bir doğru y + 1 = -3(x - 2)’dir. Yalnızca iki noktanız varsa, örneğin (1, 2) ve (4, 11), önce eğimi hesaplayın; bu 3’tür. Ardından denklem y - 2 = 3(x - 1) olur.

Nokta-eğim formu hesaplayıcısını nasıl kullanabilirim?

Bir nokta-eğim formu hesaplayıcısı, bir eğim ve bir nokta ya da iki nokta alır ve doğrunun denklemini verir. Değerlerinizi girin, sonra sonucun el ile yaptığınız hesaplamayla eşleştiğini kontrol edin. Adımları anlamak için önce problemi elle çözün.

Nokta-eğim formu ile diğer formlar arasındaki farklar nelerdir?

Nokta-eğim formu bir nokta ve eğim gerektirir; eğim-kesim formu eğim ve y-kesimini gerektirir; standart form ise Ax + By = C’de tam sayı katsayıları kullanır. Y-kesimi olmayan bir noktayı bildiğinizde yazması en doğrudan olan nokta-eğim formudur. Standart form, diğer iki formun tanımlayamadığı düşey doğruları tanımlayabilir.

Konular

İlgili