Courses
Xử lý dữ liệu trong SQL
4 giờ
317K
Bạn đã từng để ý MySQL gần như luôn xuất hiện trong hầu hết mô tả công việc liên quan đến cơ sở dữ liệu chưa? Có lý do chính đáng cho điều đó — MySQL hầu như vận hành mọi thứ, từ các nền tảng mạng xã hội yêu thích đến những ứng dụng bạn dùng mỗi ngày.
Tôi đã tổng hợp hướng dẫn này để giúp bạn xử lý các câu hỏi phỏng vấn MySQL. Tôi sẽ bao quát mọi khía cạnh, từ kiến thức cơ bản mà lập trình viên junior cần biết đến những nội dung phức tạp yêu cầu cho vị trí senior. Ngoài ra, tôi sẽ chia sẻ một số mẹo giúp bạn thể hiện sự tự tin trong các buổi phỏng vấn liên quan đến dữ liệu sắp tới.
MySQL là gì?
MySQL là hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) mã nguồn mở được xây dựng trên SQL, tổ chức dữ liệu thành các bảng có cấu trúc. Nó được phát triển bởi Oracle Corporation.
MySQL được xếp hạng là DBMS phổ biến nhất năm 2024 vì ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển dữ liệu của họ sang MySQL. Đó là lý do nếu bạn dự định làm việc với cơ sở dữ liệu, việc nắm vững MySQL và cơ sở dữ liệu quan hệ là vô cùng quan trọng.
Tính đến tháng 6/2024, MySQL là hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS) mã nguồn mở phổ biến nhất thế giới, với điểm xếp hạng 1061. Nguồn: Statista.
Câu hỏi phỏng vấn MySQL cơ bản
Ở giai đoạn đầu phỏng vấn, người phỏng vấn có thể hỏi các câu hỏi nền tảng để đánh giá hiểu biết của bạn về các khái niệm cơ bản của cơ sở dữ liệu và MySQL.
1. Cơ sở dữ liệu là gì và khác gì với DBMS?
Cơ sở dữ liệu là một kho lưu trữ chứa dữ liệu mà chúng ta có thể truy cập, sửa đổi và phân tích. Ví dụ, các nền tảng mạng xã hội lưu trữ dữ liệu về những ai đã thích bài đăng của chúng ta trong các cơ sở dữ liệu.
DBMS (Hệ quản trị cơ sở dữ liệu) là phần mềm cho phép chúng ta tương tác và quản lý dữ liệu đó bằng cách tạo người dùng và quản lý quyền truy cập của họ. MySQL là một trong những lựa chọn DBMS phổ biến nhất. Các ví dụ khác bao gồm PostgreSQL, MongoDB và Microsoft SQL Server.
2. MySQL khác gì so với các hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ khác?
MySQL là hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) mã nguồn mở sử dụng SQL để quản lý dữ liệu. Nó nổi tiếng nhờ dễ sử dụng, tốc độ và khả năng tương thích với các ứng dụng web.
MySQL khác với các RDBMS khác như sau:
- Đơn giản và hiệu năng: MySQL thường được khen ngợi về sự đơn giản và tối ưu hiệu năng, khiến nó trở thành lựa chọn hàng đầu cho nhà phát triển web và startup.
- Tính năng nâng cao: Trong khi MySQL vượt trội về tính dễ dùng, nó có thể thiếu một số tính năng nâng cao có ở các RDBMS khác như PostgreSQL, chẳng hạn hỗ trợ toàn diện hơn cho giao dịch ACID, chỉ mục nâng cao và tập hợp kiểu dữ liệu rộng hơn.
- Bộ máy lưu trữ: MySQL cho phép bạn chọn các bộ máy lưu trữ khác nhau (ví dụ: InnoDB, MyISAM) cho từng bảng, mang lại sự linh hoạt cho các trường hợp sử dụng cụ thể.
MySQL lý tưởng cho các kịch bản cần tốc độ và khả năng mở rộng; nhưng với những tính năng phức tạp hoặc cấp doanh nghiệp, PostgreSQL có thể là lựa chọn tốt hơn.
3. Các kiểu dữ liệu chính có trong MySQL là gì?
MySQL hỗ trợ nhiều kiểu dữ liệu được phân loại như sau:
- Số:
INT,DECIMAL,FLOAT,DOUBLE, v.v. - Chuỗi:
CHAR,VARCHAR,TEXT,BLOB. - Ngày/giờ:
DATE,DATETIME,TIMESTAMP,TIME. - JSON: Dùng để lưu trữ đối tượng JSON.
4. Sự khác nhau giữa kiểu dữ liệu INT và DECIMAL là gì?
INT lưu số nguyên không có phần thập phân. Ta dùng khi không cần số lẻ. Ngược lại, DECIMAL có thể lưu giá trị tài chính và phù hợp cho các phép tính thập phân chính xác.
5. DATE khác gì với DATETIME trong MySQL?
Hàm DATE trong MySQL lưu ngày theo định dạng năm, tháng, ngày:
YYYY-MM-DD
Trong khi đó, DATETIME lưu ngày kèm thời gian, trông như sau:
YYYY-MM-DD HH:MM:SS
6. Khóa ngoại (foreign key) là gì và bạn dùng nó thế nào trong cơ sở dữ liệu?
Khóa ngoại là một trường trong bảng này liên kết đến khóa chính của bảng khác.
Ví dụ, trong bảng customers lưu thông tin khách hàng, mỗi khách có customer_id duy nhất — ở một bảng khác tên transactions (lưu lịch sử mua), ta dùng customer_id làm khóa ngoại. customer_id trong bảng transactions sẽ liên kết mỗi giao dịch với một khách hàng cụ thể trong bảng customers .
Cú pháp SQL minh họa:
CREATE TABLE customers (
customer_id INT PRIMARY KEY,
name VARCHAR(100),
email VARCHAR(100)
);
CREATE TABLE transactions (
transaction_id INT PRIMARY KEY,
customer_id INT,
amount DECIMAL(10,2),
date DATE,
FOREIGN KEY (customer_id) REFERENCES customers(customer_id)
);7. Sự khác nhau giữa INNER JOIN, LEFT JOIN, RIGHT JOIN và FULL JOIN là gì?
Join kết hợp các hàng từ hai hoặc nhiều bảng dựa trên cột liên quan. Khác biệt như sau:
- INNER JOIN: Trả về các hàng có khớp ở cả hai bảng.
- LEFT JOIN: Trả về tất cả hàng từ bảng bên trái và các hàng khớp từ bảng bên phải. Nếu không khớp, các cột của bảng bên phải trả về
NULL. - RIGHT JOIN: Tương tự
LEFT JOIN, trả về tất cả hàng từ bảng bên phải và các hàng khớp từ bảng bên trái. - FULL JOIN: Kết hợp kết quả của
LEFT JOINvàRIGHT JOIN, bao gồm cả các hàng không khớp từ cả hai bảng.
8. Sự khác nhau giữa DELETE, TRUNCATE và DROP trong MySQL là gì?
Các lệnh như DELETE, TRUNCATE và DROP nghe có vẻ giống nhau, nhưng hành vi khác nhau:
- DELETE: Xóa các hàng trong bảng dựa trên điều kiện. Có thể rollback nếu nằm trong một giao dịch. Ví dụ:
DELETE FROM employees WHERE department_id = 5;- TRUNCATE: Xóa toàn bộ hàng trong bảng, nhưng vẫn giữ cấu trúc bảng. Nhanh hơn
DELETEvà không thể rollback. Ví dụ:
TRUNCATE TABLE employees;- DROP: Xóa hoàn toàn cấu trúc và dữ liệu bảng, cùng các phụ thuộc như chỉ mục. Ví dụ:
DROP TABLE employees;9. Làm thế nào để tạo và chỉnh sửa một bảng trong MySQL? Cho ví dụ.
Để tạo bảng, bạn dùng câu lệnh CREATE TABLE, và để chỉnh sửa, thường dùng ALTER TABLE. Ví dụ:
- Tạo bảng:
CREATE TABLE employees (id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY, name VARCHAR(50), department VARCHAR(50));- Chỉnh sửa để thêm cột:
ALTER TABLE employees ADD COLUMN salary DECIMAL(10, 2);10. Bảng tạm (temporary table) trong SQL là gì?
Bảng tạm chỉ tồn tại trong phiên làm việc cơ sở dữ liệu hiện tại. Khi đóng phiên, bảng sẽ bị xóa. Kiểu bảng này có thể tạm lưu trữ kết quả trung gian. Ta có thể dùng cho thử nghiệm, lọc hoặc chuẩn bị dữ liệu trước khi chèn vào bảng vĩnh viễn.
Ví dụ:
CREATE TEMPORARY TABLE temp_employees (
id INT,
name VARCHAR(50)
);
INSERT INTO temp_employees VALUES (1, 'John Doe');
SELECT * FROM temp_employees;11. Truy vấn lồng (subquery) trong MySQL là gì? Giải thích với ví dụ.
Subquery (còn gọi là truy vấn lồng) được lồng trong một truy vấn khác. Nó chia nhỏ các thao tác phức tạp thành các bước dễ quản lý hơn. Ví dụ, bạn có thể dùng subquery để tìm nhân viên có mức lương cao hơn trung bình:
SELECT first_name, last_name, salary
FROM employees
WHERE salary > (
SELECT AVG(salary)
FROM employees
);Cùng phân tích:
- Truy vấn bên trong
SELECT AVG(salary) FROM employeestính lương trung bình trước. - Truy vấn bên ngoài dùng giá trị trung bình này để tìm nhân viên có lương cao hơn.
12. Bạn sẽ dùng câu lệnh INSERT trong MySQL để thêm dữ liệu vào bảng như thế nào? Có mẹo hay nào không?
Ta có thể dùng câu lệnh INSERT() để thêm dữ liệu vào bảng. Cú pháp cơ bản:
INSERT INTO table_name (column1, column2, ...)
VALUES (value1, value2, ...); Một vài thực hành tốt khi dùng INSERT():
- Liệt kê rõ các cột. Điều này giúp mã rõ ràng hơn và tránh lỗi nếu cấu trúc bảng thay đổi sau này.
- Với các cột
AUTO_INCREMENTnhư ID, bỏ qua trong lệnhINSERT(). MySQL sẽ tự xử lý để tránh trùng ID. - Nhất quán về dấu nháy chuỗi. Cá nhân tôi thích dấu nháy đơn, nhưng dùng dấu nào cũng được.
- Nếu chèn nhiều hàng, có thể gộp vào một lệnh duy nhất để hiệu năng tốt hơn.
13. Ý nghĩa của thuộc tính AUTO_INCREMENT trong MySQL là gì?
Thuộc tính AUTO_INCREMENT trong MySQL tạo ra các số thứ tự duy nhất cho một cột, thường là khóa chính của bảng.
Ví dụ tạo bảng với cột AUTO_INCREMENT:
CREATE TABLE employees (
id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
name VARCHAR(50),
department VARCHAR(50)
);Và chèn dữ liệu:
INSERT INTO employees (name, department) VALUES ('John Doe', 'Sales');
INSERT INTO employees (name, department) VALUES ('Jane Smith', 'Marketing');14. View trong MySQL là gì?
View là một truy vấn được lưu lại và hoạt động như một bảng ảo. Nhờ đó, ta có thể lấy một truy vấn phức tạp, đặt tên và dùng nó như một bảng cho các truy vấn sau này. Bạn không phải gõ lại toàn bộ truy vấn mỗi lần.
Ví dụ, để đơn giản hóa việc truy vấn thông tin nhân viên kèm tên phòng ban, bạn có thể tạo view:
CREATE VIEW employee_details AS
SELECT
e.id,
e.name,
d.department_name,
e.salary
FROM
employees e
JOIN
departments d ON e.department_id = d.department_id;Giờ bạn có thể truy vấn view employee_details như một bảng:
SELECT * FROM employee_details;Tuy nhiên, chúng ta không thể dùng view để chèn và cập nhật dữ liệu. Phần lớn là chỉ đọc và ngăn người dùng truy cập trực tiếp cơ sở dữ liệu, tăng cường bảo mật dữ liệu. Đôi khi view có thể làm chậm truy vấn vì mỗi lần truy cập, truy vấn nền sẽ được chạy lại.