Excel'de SUMIF(): Yeni Başlayanlar İçin Kılavuz

Excel'de SUMIF() kullanmak için =SUMIF(range, criteria, [sum_range]) girin; burada range koşulun kontrol edileceği hücreler, criteria eşleştirilecek koşul ve sum_range toplanacak hücrelerdir. Bu sayede belirli bir koşulu karşılayan değerleri, satırları elle filtrelemeye ya da tek tek toplamaya gerek kalmadan hesaplayabilirsiniz.

Bu makalede SUMIF() sözdizimini ayrıntılı biçimde inceleyecek, adım adım bir örnek üzerinden ilerleyecek, SUMIF()'i SUMIFS() ve COUNTIF() gibi ilişkili işlevlerle karşılaştıracak ve çoğu yeni başlayanların kafasını karıştıran hataları ele alacağız.

Excel'de SUMIF() Nedir?

SUMIF(), sayıları toplar ama yalnızca sizin belirlediğiniz koşulu sağlayanları ekler. Basitçe, Excel'e ne arayacağını söylersiniz; o da yalnızca eşleşen değerleri toplar.

Basit bir SUM() formülü bir aralıktaki her şeyi toplar. Oysa SUMIF() daha seçicidir. Her hücreyi koşulunuza göre kontrol eder ve yalnızca geçenleri toplar. Bir hücre eşleşmezse Excel onu atlar.

Örneğin bu formülü şu durumlarda kullanabilirsiniz:

• Bir dükkân işletiyorsunuz ve yalnızca tek bir üründen ne kadar kazandığınızı bilmek istiyorsunuz.
• Harcamalarınızı takip ediyor ve market ya da kira gibi tek bir kategori için toplamı istiyorsunuz.
• Bir ekibi yönetiyorsunuz ve tek bir çalışanın çalıştığı saatleri toplamak istiyorsunuz.

SUMIF() bu durumların her biri için idealdir; çünkü tüm toplamla değil, yalnızca onun bir dilimiyle ilgilenirsiniz.

SUMIF() Sözdizimi

SUMIF() formülü şu yapıyı izler:

=SUMIF(range, criteria, [sum_range])

Bu sözdiziminde: 

• range: Excel'in koşulu kontrol ettiği hücre grubudur. Eşleşip eşleşmediğine Excel burada bakar. 

• criteria: Excel'e aralıkta ne arayacağını söyler. ">100" gibi bir kelime, sayı ya da sembol olabilir.

• sum_range (isteğe bağlı): Eşleşme bulunduğunda toplanacak sayıları çeker. Bunu atlarınızsa Excel aralığın kendisindeki değerleri toplar.

Üç bölümün birlikte nasıl çalıştığını hızlıca görelim:

=SUMIF(A2:A11, "Apples", B2:B11)

Bu formülde, 

• A2:A10 aralıktır; çünkü Apples'ı burada arıyoruz. 

• Apples ölçüttür; eşleştirmek istediğimiz tam kelime. 

• B2:B10 ise sum_range'dir; çünkü eşleşen satış rakamları burada.

Yani A sütununda Apples'ı arıyoruz. Her eşleşmede B sütunundaki karşılık gelen sayı toplama eklenir.

Bir ölçüte göre değerleri toplamak için SUMIF() uygulayın. Görsel: Yazar.

Excel'de SUMIF() Nasıl Kullanılır

Excel'de SUMIF() kullanmak için şu adımları izleyin: 

Adım 1: Aralığı belirleyin

Örneğimizde aşağıdaki veri kümesini kullanıyoruz: 

SUMIF() için veri kümesi. Görsel: Yazar.

Koşulu uygulamak istediğiniz aralığı seçin. Bu durumda aradığımız ürün Apples ve bu Product sütununda olduğundan aralık A2:A11 olacaktır.

Adım 2: Ölçütü belirleyin

İstediğimiz ürün Apples olduğundan ölçüt de Apples olacaktır.

Ölçütü doğrudan formüle yazabilir veya içeren bir hücreye başvurabilirsiniz. Burada doğrudan yazıyoruz; metin olduğu için tırnak içine alınması gerekir.

Adım 3: Toplama aralığını belirleyinToplama aralığı gerçek sayıların bulunduğu yerdir. Satışları toplamak istediğimiz için toplama aralığı B2:B11 olacaktır.

Toplama aralığının, arama yaptığınız aralıkla aynı boyutta veya konumda olması gerekmez. Yalnızca satır satır hizalanması yeterlidir; böylece SUMIF()'in topladığı değer, ölçütün eşleştiği satırla aynı satıra karşılık gelir.

Artık formül şu şekildedir:

=SUMIF(A2:A11, "Apples", B2:B11)

Bu şekilde çalışacaktır:

• 2. satırda Apples var, bu yüzden 120 eklenir. 
• 3. satırda Oranges var, bu yüzden atlanır. 
• 4. satırda yine Apples var, bu yüzden 150 eklenir. 
• Aynı şekilde 8 ve 11. Bu yüzden 90 ve 130 eklenir

Nihai sonuç 490

SUMIF() ile ürün satışlarını toplayın. Görsel: Yazar.

SUMIF() Örnekleri

Şimdi SUMIF()'in faydalı olabileceği birkaç duruma daha bakalım. Her biri biraz farklı türde ölçüt kullanır; bu yüzden tek tek üzerinden geçeceğiz.

Belirli bir değerden büyük ya da küçük sayıları topla

Bazen belirli bir kelimeyi eşleştirmek istemeyiz. Bunun yerine belirli bir sayının üzerindeki ya da altındaki her şeyi yakalamak isteriz.

Tüm satışların toplamını 100'ün üzerinde almak için şöyle yazarız:

=SUMIF(B2:B11, ">100", B2:B11)

Tablomuzda 100'den büyük değerler 120, 150, 110 ve 130'dur. Bunları topladığımızda 510 elde ederiz.

Burada aralık ile toplama aralığının aynı olduğuna dikkat edin. Çünkü sayıları doğrudan kontrol ediyor, ayrı bir sütunla eşleştirmiyoruz.

Satışlar 50'nin altındaysa formül şöyle olur:

=SUMIF(B2:B11, "<50", B2:B11)

Tablomuzda hiçbir değer 50'nin altında olmadığından, bu formül hata vermez; yalnızca eşleşme olmadığını belirterek 0 döndürür.

Büyük/küçük olma ölçütünü karşılayan sayıları toplama. Görsel: Yazar.

Tarihleri topla

Tarihler biraz farklı çalışır; çünkü Excel onları sayılar olarak saklar. Her tarih, sabit bir başlangıç noktasından itibaren artan seri numarasıdır. Bu nedenle, tıpkı normal sayılarda olduğu gibi tarihlerle de karşılaştırma sembollerini kullanabiliriz.

Diyelim ki C sütununda sipariş tarihleri var ve 1 Mart 2026 sonrasındaki toplam satışları istiyoruz. Formül şöyle görünür:

=SUMIF(C2:C11, ">"&DATE(2026,3,1), B2:B11)

Aşağıdaki ekran görüntüsünde eşleşen tarihleri ve bunların toplamını vurguladım.

Burada tarihi doğrudan yazmak yerine DATE() işlevini kullanıyoruz. Bu, Excel'in bölgesel ayarlarınıza göre tarihleri farklı okuyabilmesi nedeniyle hataları önler.

Belirli bir ay içindeki giderleri isteseydik, örneğin Mart 2026, tek bir noktayı değil bir aralığı kontrol ettiğimiz için bir yerine iki koşula ihtiyaç duyardık. 

Bu aslında SUMIF()'in sınırına geldiği yerdir — birazdan gelecek karşılaştırma bölümünde buna değineceğiz.

SUMIF() ile tarih ölçütüne uyan satışların toplamı. Görsel: Yazar.

Hücre başvurularını ölçüt olarak kullanın

Şimdiye kadar ölçütleri doğrudan formüle yazdık; "Apples" ya da ">100" gibi. Bu işe yarar ama pek esnek değildir. Farklı bir ürünü kontrol etmek istersek her seferinde formülü düzenlememiz gerekir.

Daha iyi bir yaklaşım, bunun yerine bir hücreye başvurmaktır. Örneğin A6 hücresi Grapes kelimesini içeriyorsa, formülümüz şöyle görünür:

=SUMIF(A2:A11, A6, B2:B11)

Bu, Grapes değerlerinin hepsini toplar. Artık farklı bir ürünü kontrol etmek istersek yalnızca A6 hücresindeki değeri değiştiririz; formüle hiç dokunmamız gerekmez.

Ölçütü sabitlemek yerine hücre başvurusu kullanın. Görsel: Yazar.

SUMIF() ile Wildcard Kullanımı

Wildcard'lar tam metni bilmediğimizde deseni eşleştirir. Örneğin, tam kelimeyi bilmiyorsunuz ama kelimenin B ile başladığını biliyorsunuz. 

SUMIF() iki wildcard'ı destekler: 

• * sıfır, bir ya da yüzlerce karakter dâhil herhangi bir sayıda karakteri temsil eder.

• ? tam olarak bir karakteri temsil eder.

Bunların ürün tablomuzda nasıl çalıştığını görelim.

"A" ile başlayan ürünler

Diyelim ki A ile başlayan tüm ürünlerin toplam satışını istiyoruz. Apples, Apricots, Avocados ve Almonds için dört ayrı formül yazmak yerine, tek bir wildcard formülü hepsini kapsar:

=SUMIF(A2:A8, "A*", B2:B8)

A harfinden sonraki yıldız, formüle ardından ne gelirse gelsin A ile başlayanları eşleştirmesini söyler. Tablomuzda A ile başlayan tüm ürünler yakalanır. Bu da 120 + 90 + 60 + 75 eder ve 345 sonucunu verir.

* wildcard ile A harfiyle başlayan ürünler. Görsel: Yazar.

Belirli metni içeren adlar

Wildcard'lar bir kelimenin ortasında da çalışır. Diyelim ki adında bir yerinde “an” geçen her ürünü istiyoruz. Bu hem Bananas hem de Oranges için geçerlidir. 

Bunun için formül şöyle olur:

=SUMIF(A2:A8, "*an*", B2:B8)

Her iki taraftaki yıldız, an'den önce ya da sonra ne olduğunun önemsiz olduğunu belirtir. Metin içinde an geçtiği sürece eşleşme sayılır. 

Bunu tablomuzda çalıştırdığımızda hem Bananas hem de Oranges satışları toplanır ve sonuç 175 olur. 

* belirli karakter(ler)i içeren ürünü bulur. Görsel: Yazar.

Ne zaman * yerine ? kullanılır

? tam olarak bir karakteri eşleştirir. Ürün kodlarımız olduğunu ve yalnızca A harfinden sonra tam bir basamak olan kodları istediğimizi varsayalım; şöyle yazarız:

=SUMIF(A2:A7, "A?", B2:B7)

Bu, A1, A2 ve A3'ü eşleştirir; ancak A10 ya da A11 için geçerli olmaz; çünkü bunlarda A'dan sonra bir değil iki karakter vardır.

Deseni eşleştirmek için ? wildcard'ını kullanın. Görsel: Yazar.

Özetle:

• Metin uzunluğu değişkense * kullanın. 

• Kaç karakter beklediğinizi tam olarak biliyorsanız ? kullanın.

SUMIF() ve SUMIFS() Karşılaştırması

SUMIFS() SUMIF() ile aynı işi yapar: 

• SUMIF() aynı anda bir koşul kontrol eder. 

• SUMIFS() birden fazla koşulu aynı anda kontrol eder.

Kısa bir karşılaştırma.

SUMIFS() sözdizimi şöyledir:

SUMIFS(sum_range, criteria_range1, criteria1, [criteria_range2, criteria2], …)

SUMIF()'ten farkı, sum_range'in sonda değil başta gelmesidir. SUMIFS()'te önce gelir. 

Bunu bir örnekle görelim. 

Satış tablomuzda Apples için toplam satışları istiyoruz; ancak yalnızca satışlar 100'ün üzerindeyse. Bu iki koşuldur. 

SUMIF()'ten farklı olarak SUMIFS() bunu yapabilir. Şöyle: 

=SUMIFS(B2:B11, A2:A11, "Apples", B2:B11, ">100")

Burada B2:B11 sum_range olup ilk sırada yer alır. Ardından koşul çiftlerimiz gelir: A2:A11 ile Apples ve B2:B11 ile >100. Excel her satır için her iki koşulu da kontrol eder ve yalnızca ikisi de doğruysa satış rakamını toplar.

SUMIFS() aynı anda birden çok koşulu kontrol eder. Görsel: Yazar.

SUMIF() vs. COUNTIF()

SUMIF() ve COUNTIF() benzer görünür; çünkü ikisi de bir şey yapmadan önce koşul kontrol eder. Ancak aynı işi yapmazlar.

• SUMIF() koşulu karşılayan değerleri toplar. 

• COUNTIF() koşulu karşılayan hücreleri sayar. 

Kısa bir karşılaştırma.

Biri size toplam verir. Diğeri adet sayısı verir. Bunu orijinal satış tablomuzu kullanarak yanyana görelim.

Burada Apples ile ilgili iki şeyi bilmek istiyoruz. 

1. Toplamda ne kadar sattık?
2. Apples listede kaç kez geçiyor?

Toplam satış için SUMIF() kullanırız:

=SUMIF(A2:A11, "Apples", B2:B11)

Ürün Apples olduğunda tüm satış rakamlarını toplar ve 490 sonucunu verir.

Adet için COUNTIF() kullanırız:

=COUNTIF(A2:A11, "Apples")

Bu, içinde Apples geçen satırları sayar ve 4 sonucunu verir.

COUNIF() bir hücrede görülen örnek sayısını sayar. Görsel: Yazar.

COUNTIF() toplama yapmadığı için yalnızca bir aralık ve bir ölçüte ihtiyaç duyar. Ancak SUMIF() bir yerden sayıları çekip topladığından toplama aralığına da ihtiyaç duyar.

Yaygın SUMIF() Hataları

Basit bir formülde bile küçük hatalar sızabilir. En sık gördüğümüz hatalar ve her birinin çözümü şunlardır.

Yanlış aralık kullanmak

Bu, aralık ile toplama aralığının satır satır hizalanmadığında olur. Diyelim ki aralığınız A2:A11; ancak toplama aralığınız B2:B10. Excel'in artık bir satır uyumsuzluğu vardır ve bazen hiçbir hata iletisi olmadan yanlış toplamlar verir.

Çözüm: Her iki aralığın da aynı satırda başlayıp bitmesini sağlayın. Aralığınız A2:A11 ise toplama aralığınız da 2. satırdan 11. satıra kadar uzanmalıdır.

Toplama aralığını unutmak

Diyelim ki B sütununu toplamak istiyorsunuz ama koşul A sütununu kontrol ediyor. Formülü yalnızca A2:A11 ve ölçütle yazıp toplama aralığını eklerseniz, Excel toplama için B sütunu yerine A sütununu kullandığınızı varsayar. Sonuç yanlış çıkar.

Çözüm: Kontrol ettiğiniz sütunla topladığınız sütun farklıysa her zaman toplama aralığını ekleyin. Her iki sütun aynıysa teknik olarak atlayabilirsiniz; yine de netlik için eklemek faydalıdır.

Yanlış ölçüt sözdizimi

>100'ü tırnaksız yazarsanız hata verir. ">100" şeklinde, çift tırnak içinde yazılmalıdır. Tek tırnak da hata verir.

Çözüm: Metin veya karşılaştırma sembolleri içeren her ölçüt tırnak içinde olmalıdır. Yalnızca 100 gibi tam bir sayı eşleştiriyorsanız tırnağa gerek yoktur. Bir sembol veya kelime ölçütün parçası olduğu anda tırnak gerekir.

Metin olarak saklanan sayılar

Bazen e-tablodaki sayılar sayı gibi görünür ama Excel aslında onları metin olarak değerlendirir. Bu genellikle veriler CSV dosyası veya bir sistem dışa aktarımından içe aktarıldığında olur. 

Bunu, sayıların sağa değil sola hizalı olmasından anlayabilirsiniz; bu Excel'in metinleri gösterme biçimidir.

Bu olduğunda, ">100" gibi bir karşılaştırma kullanan SUMIF() doğru çalışmayabilir; çünkü Excel metin değerlerini gerçek sayılarla aynı şekilde karşılaştıramaz.

Çözüm: Metni tekrar sayıya çevirin. Giriş sekmesi > Sayı grubu'na gidin ve açılır menüden Genel veya Sayı'yı seçin.

Metin değerlerinde fazladan boşluklar

Diyelim ki bir hücrede "Apples", bir diğerinde ise sonda boşluk olan "Apples " var. Sondaki boşluk. Size aynı görünürler. SUMIF() için öyle değildir ve formül bunları eşleşme olarak saymaz.

Çözüm: Fazla boşlukları kaldırmak için formülünüzü TRIM() işleviyle sarmalayın. Böylece "Apples" ile "Apples " nihayet aynı şey olarak değerlendirilir.

SUMIF() İçin En İyi Uygulamalar

Özellikle e-tablolarınız büyüdükçe birkaç alışkanlık SUMIF() ile çalışmayı kolaylaştırır. Önerilerimiz şunlar:

• Sabit yazılmış ölçütler yerine hücre başvuruları kullanın: "Apples"ı doğrudan formüle yazmak işe yarar; ancak her farklı kontrol için formülü düzenlemeniz gerekir. Bunun yerine bir hücreyi işaret edin; yalnızca o hücredeki değeri değiştirirsiniz, formül aynı kalır.

• Aralıkları aynı boyutta tutun: Aralığınız ile toplama aralığınız her zaman aynı sayıda satırı kapsamalıdır. Biri 2. satırdan 11. satıra uzanırken diğeri 10. satırda bitiyorsa, toplamlar doğru hizalanmaz.

• Genişleyen veri kümeleri için Excel Tablolarını kullanın: A2:A11 gibi normal bir aralık, verileriniz büyüdükçe yeni satırları otomatik olarak içermez. Verilerinizi bir Excel Tablosuna dönüştürün. Böylece tablolar satır ekledikçe kendiliğinden genişler ve SUMIF() formülünüz de beraberinde büyür; manuel güncellemeye gerek kalmaz.

• Formülleri basit örneklerle test edin: Cevabını bildiğiniz beş-altı satırla deneyip formülün beklediğiniz sonucu verdiğini doğrulayın. Bu, yüzlerce satıra yayılmadan önce hataları erken yakalar.

• Birden fazla koşul gerektiğinde SUMIFS() kullanın: Aynı anda iki şeyi kontrol etmeniz gerektiği anda — örneğin bir ürün ve bir tarih aralığı — SUMIFS()'e geçin. SUMIF()'i buna zorlamak genellikle okunması zor ve kırılması kolay ara çözümlere yol açar.

Son Düşünceler

SUMIF(), tek bir koşulu sağlayan değerleri toplamanın en basit yoludur. Ona bir aralık, bir ölçüt ve bir toplama aralığı verin; gerisini o halleder.

Ürün adı eşleştirme ya da belirli bir değerden büyük sayılar gibi basit koşullarla başlayın. Buna alıştıktan sonra wildcard'lar ve hücre başvuruları, altta yatan çalışma biçimini değiştirmeden formülü daha esnek hale getirir.

Aynı anda iki şeyi kontrol etmeniz gerekirse, bu SUMIFS()'e geçme zamanının geldiği işarettir.